Dựng nước - Giữ nước
Tin tức:
 
*
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. 24 Tháng Bảy, 2014, 11:14:45 AM


Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát


Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 »   Xuống
  In  
Tác giả Chủ đề: Quân thủy trong lịch sử chống ngoại xâm  (Đọc 59995 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #210 vào lúc: 24 Tháng Ba, 2012, 02:16:31 PM »

Như đã biết, vào khoảng giữa năm 1784, trước sự van nài khẩn thiết của Nguyễn Ánh, đồng thời lồng vào đó ý định xâm lược, cướp bóc nước ta, vua Xiêm đã cử hai đạo quân thủy bộ với gần 5 vạn quân đưa Nguyễn Ánh về đánh Tây Sơn. Cuối năm 1784, quân Xiêm – Nguyễn mới chiếm được một số vùng thuộc các tỉnh miền Tây đồng bằng Nam Bộ. Lực lượng nghĩa quân Tây Sơn ở Gia Định chỉ bằng khoảng 1 phần 10 quân địch, do phò mã Trương Văn Đa chỉ huy, đã chiến đấu anh dũng tiêu hao một bộ phận đáng kể quân Nguyễn, đồng thời bằng sức manh quân sự cũng như các biện pháp ngoại giao làm chậm bước tiến của quân Xiêm, kéo dài thời gian chờ quân Tây Sơn từ Quy Nhơn vào ứng cứu.

  Sự kiện trên được kể trong thư của Gi-ne-xta năm 1784 (Lorenzo Pérez, Sách đã dẫn, tr. 84). Cũng trong thư này, Gi-ne-xta cho biết: “Nhờ có gián điệp, vị quan này (Trương Văn Đa – T.G.) hay biết là có một đạo quân Xiêm đi (đường bộ) qua xứ Lào định đến thẳng Quy Nhơn”.

Đầu năm 1785, sau khi chuẩn bị kỹ càng, nghĩa quân Tây Sơn lại một lần nữa dùng toàn quân thủy vượt biển vào Gia Định. Không chủ trương phòng ngự ở Gia Định thuyền chiến Tây Sơn tiến thẳng đến vùng chiến sự nóng bỏng nhất – khu vực sông Tiền.

Đối phó với tình hình mới, quân Xiêm – Nguyễn tập hợp lực lượng, co cụm lại trong một hệ thống phòng thủ thủy bộ liên hoàn ở khu vực Trà Tân (hay Trà Luật, Trà Lọt). Trái lại, quân Tây Sơn cũng dàn thành thế trận ở khu vực Mỹ Tho, sau một loạt trận đánh thăm dò lực lượng địch. Như vậy đến đầu năm 1785, quân Tây Sơn và quân Xiêm – Nguyễn đang ở thế rải ra, giành và giữ đất, chuyển thành hai khối sinh lực lớn cùng đóng ở tả ngạn khúc sông Tiền, từ Cái Bè đến Mỹ Tho, cách nhau gần 30 ki-lô-mét. Hình thế quyết chiến chiến lược đã hình thành.

Những lần trước tiến vào Gia Định, quân Nguyễn ở thế phòng ngự giữ đất, quân Tây Sơn ở thế tiến công tiêu diệt địch. Lần này, sau khi quân thủy của Nguyễn Huệ vào, cả hai bên đều hình thành thế tìm cách tiến công tiêu diệt lẫn nhau. Vì vậy, cách bố trí trí trận địa của cả hai bên toát ra tính chất vừa có khả năng đánh phòng thủ, vừa có thể tích cực tiến công. Những khúc sông có cù lao hiểm trở thành căn cứ lợi hại cho cả hai bên.
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #211 vào lúc: 24 Tháng Ba, 2012, 02:19:56 PM »

Quân Xiêm – Nguyễn nhanh chóng chiếm lấy khu vực Trà Tân, trên đường bộ có lạch Trà Tân che đỡ, trên đường thủy có những cù lao Tân Phong, Trà Luật bảo vệ. Mạc thị gia phả của Vũ Thế Dinh là tài liệu duy nhất cho biết cách bố phòng của quân Xiêm – Nguyễn: “Quân của vua (tức Nguyễn Ánh – T.G.) theo bãi sông đóng đồn, còn quân Xiêm thì đổ bộ lên bờ cố thủ, thuyền chiến dàn theo bờ sông làm thế ỷ dốc”. Ở đầu dưới của đoạn sông phức tạp này, Nguyễn Huệ đóng đại bản doanh ở Mỹ Tho. Trên đường bộ phía tả ngạn, có hai con lạch là Rạch Gầm và Xoài Mút (hoặc Xoài Hột) che chở, trên đường nước có cù lao Thới Sơn (Thái Sơn) bảo vệ.

Cũng theo Mạc thị gia phả, quân thủy Tây Sơn “đem thuyền chiến dàn ra sông lớn để đợi cơ hội” và sau này khi trận đánh diễn ra, Nguyễn Huệ bố trí quân bộ và pháo binh rất mạnh trên cù lao Thới Sơn và bên tả ngạn. Hằng ngày, theo nhịp nước triều lên, Nguyễn Huệ cho thuyền đánh thăm dò, quấy rối về phía trận địa quân địch.

Ngoài những hoạt động đó, hầu như hai bên án binh bất động trong suốt mười ngày, kể từ khi nghĩa quân Tây Sơn đến đóng ở cảng Mỹ Tho (Mạc thị gia phả)

Lực lượng hai bên tương đương. Quân Xiêm – Nguyễn đóng ở Trà Tân có khoảng 4 -5 vạn, với khoảng 300 – 400 thuyền chiến. Trang bị vũ khí về cơ bản cũng như quân Tây Sơn. Và dưới mắt các giáo sĩ phương Tây “Bấy giờ, ngó thấy nước Xiêm giúp đỡ quân sự của Cựu vương của Quảng Nam quốc (tức Đàng Trong của chúa Nguyễn, đây muốn ám chỉ Nguyễn Ánh – T.G.) sự lo âu của chúng tôi cũng vợi bớt, vì xem ra chiến thuật của quân Xiêm cũng đáng cho chúng ta hy vọng”355.

Quân Tây Sơn, theo gia phả họ Mạc có khoảng 5 vạn356, có lẽ cũng khoảng 300 – 400 thuyền chiến. Đối với Nguyễn Huệ, quân Xiêm là đối tượng ông chưa có điều kiện tiếp xúc, hơn nữa chúng lại đang ở thế thắng, tình hình sông ngòi ở đây lại tương đối phức tạp, nên việc dừng lại ít lâu để tìm ra cách đánh thích hợp nhất là một điều cần thiết. Đối với quân Xiêm – Nguyễn những thất bại nặng nề của Nguyễn Ánh trong mấy năm trước buộc chúng phải hết sức dè dặt, thận trọng.
--------------------------
355 Thư của Gi-ne-xta năm 1784. Lorenzo Pérez, Sách đã dẫn, tr. 85.

356 Rất nhiều người nghi ngờ con số này. Theo chúng tôi, con số này vẫn có khả năng hợp lý của nó. Cần lưu ý là khi tiến ra Bắc năm 1786, Nguyễn Huệ có hai vạn, nhưng đó chỉ là số quân được chuẩn bị để đánh Thuận Hóa thôi.
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #212 vào lúc: 24 Tháng Ba, 2012, 02:25:39 PM »

Trong suốt mười ngày thăm dò lực lượng của nhau, Mạc thị gia phả cho chúng ta biết rất rõ chủ trương “nhún mình” của Nguyễn Huệ đối với bọn tướng Xiêm, bằng những bức thư cầu hòa, bằng vàng, lụa dâng biếu, thậm chí đặt tiệc mời chúng sang hẳn trại mình để chúng có điều kiện thăm dò lực lượng của ta… Kết quả trận đánh sau này cho thấy Nguyễn Huệ đã tìm ra cách đánh, đó là phá địch trong thế trận của mình – một lối đánh truyền thống của dân tộc, nhưng lại rất mới trong nghệ thuật quân sự của Nguyễn Huệ. Đồng thời, lúc đó quân Xiêm cũng tìm ra cách đánh của chúng do sự bức bách của nội tình cũng như do cảm thấy nắm được sơ hở của quân Tây Sơn. Trận đánh đã diễn ra theo kế hoạch tiến công “chủ động” của quân Xiêm – Nguyễn vào cái bẫy đã giương sẵn của Nguyễn Huệ.

  Mạc thị gia phả chép lại kế hoạch thốt ra từ miệng Chiêu Tăng như sau: “Ngày nay theo kế ấy (tức kế Tây Sơn dụ hòa với Xiêm), giặc tin tôi, tất không phòng bị, ta nên thừa kế mà đánh phá giặc ngay. Xin hẹn mồng 9 (tháng Chạp), quốc vương (tức Nguyễn Ánh) đem ngự binh đi trước, xông vào thuyền giặc, tôi cùng các tướng bản bộ đem tất cả các thuyền chiến lớn nhỏ tiến lên, phá các thuyền chắn ngang sông của giặc thì thế nào cũng toàn thắng”.

Thoạt nhìn, đoạn văn trên rất tối nghĩa. Có một điểm rõ là quân Xiêm – Nguyễn chia làm hai thê đội trước sau. Nguyễn Ánh đi trước, đánh trước và Chiêu Tăng đốc xuất đại quân đi sau. Nhưng hai đội thuyền đó đánh vào các đội thuyền nào của Tây Sơn thì rất khó hình dung, vì nếu quân Nguyễn Ánh đã “đi trước, xông vào thuyền giặc” rồi thì tại sao Tây Sơn vẫn còn những “thuyền chắn ngang sông” là mục tiêu chính của đại quân Xiêm.

  Đây là chi tiết ít được khai thác trong các công trình nghiên cứu trước đây. Vừa rồi, Văn Lang đã cố gắng giải thích lại đoạn văn tối nghĩa này (Nghiên cứu lịch sử, số 6-1978, tr. 50). Tuy nhiên, còn có những điểm chưa hợp lý, chủ yếu ở chỗ không làm rõ được hai đối tượng tiến công khác nhau của bộ phận binh thuyền Nguyễn Ánh và bộ phận binh thuyền Chiêu Tăng.

Không có khả năng Vũ Thế Dinh đã ghi sai lời của Chiêu Tăng. Khi trận đánh xảy ra, Dinh đang ở Long Hồ với Mạc Tử Sinh, cách Trà Tân khoảng 10 ki-lô-mét. Tuy không trực tiếp tham gia trận đánh, nhưng nhiệm vụ của Dinh gắn chặt với trận đánh; lo thuyền bè để đón tàn quân nếu thất trận. Hơn nửa, sau đó Dinh được Nguyễn Ánh giao nhiệm vụ viết thư tường trình lại với vua Xiêm quá trình diễn biến cuộc chiến và tội lỗi của Chiêu Tăng, Chiêu Sương trong lần thất bại này. Thực ra, Vũ Thế Dinh đã thuật lại một cách quá tóm lược kế hoạch hành quân khá tinh vi của quân Xiêm – Nguyễn.

Dựa vào diễn biến trận đánh mà Vũ Thế Dinh đã mô tả ở đoạn dưới, ta có thể hình dung kế hoạch đó như sau: Nguyễn Huệ đã vờ hé lộ kế hoạch phục kích của mình và Chiêu Tăng định tương kế tựu kế đánh một trận quyết định tiêu diệt quân Tây Sơn. Kế hoạch của Chiêu Tăng dùng ngự quân của Nguyễn Ánh như vật thí mạng vờ mắc kế rơi vào ổ phục kích của Tây Sơn. Còn quân Chiêu Tăng, sau khi chờ binh thuyền của Tây Sơn bộc lộ lực lượng từ Rạch Gầm tiến ra chặn ngang sông bịt đường về của Nguyễn Ánh thì mới thúc đại quân đánh vào sau lưng thuyền chiến Tây Sơn. Nhưng kết quả là cả quân Xiêm cũng rơi vào thế bị phục kích và “bị Nguyễn Huệ đốc thúc những thuyền chiến phía sau xung phong tử chiến đánh phá thuyền Xiêm. Lệnh Nguyễn Huệ rất nghiêm, quân lính nào không quyết chiến thì chém ngay, nên người người quên mình đánh lấy được, các tướng sĩ cũng liều mình xông lên thuyền đánh tan quân ta” (tức quân Nguyễn – T.G.) (Mạc thị gia phả).
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #213 vào lúc: 24 Tháng Ba, 2012, 02:33:38 PM »

Trận đánh bắt đầu từ khoảng canh năm đêm mồng 8 rạng sáng mồng 9 tháng Chạp (tức 18, 19-1-1785), đó là lúc Vũ Thế Dinh nghe thấy tiếng pháo ran lên ở khu vực Rạch Gầm – Xoài Mút. Theo tính toán của các nhà thiên văn thì thời điểm đó ứng với thời gian nước triều đang rút xuống thấp nhất357.

Rõ ràng, quân Xiêm – Nguyễn đã lợi dụng đêm tối và thuận dòng nước rút để đánh vào các trận địa quân Tây Sơn358.


Lược đồ trận Rạch Gầm - Xoài Mút

Nhưng quân Tây Sơn đã không mắc mưu chúng, cái bẫy chỉ sập xuống khi cả đại đội binh thuyền của Chiêu Tăng lọt vào trận địa phục kích. Cuối cùng, hỏa lực của các pháo thuyền Tây Sơn cùng nghệ thuật giáp chiến dũng cảm tuyệt với của nghĩa quân, đã đánh cho quân thủy Xiêm – Nguyễn tan nát, “thủy sư Xiêm La bị đánh chìm và tan tành gần hết. Tướng Xiêm là Chiêu Tăng, Chiêu Sương chỉ kịp thu lượm được vài nghìn quân tàn, do đường tắt qua Cao Miên chạy về nước”359.

Trận Rạch Gầm – Xoài Mút năm 1785 đã nhanh chóng kết thúc toàn bộ cuộc chiến tranh cướp đất của quân Xiêm – Nguyễn. Sau trận này, quân Xiêm – Nguyễn phải rút chạy khỏi cả những nơi chúng đã chiếm được mà hầu như nghĩa quân không cần phải đánh thêm một trận nào khác. Một lần nữa, Nguyễn Ánh lại bị hất ra biển. Triều đình Xiêm tuy vẫn cưu mang đám quân tàn Nguyễn Ánh, nhưng trong lòng “sợ Tây Sơn như cọp”360.
---------------------------
357 Nguyễn Ngọc Thụy, tài liệu đã dẫn.

358 Lê Văn Quân, Tổng chỉ huy quân Nguyễn Ánh, tướng tiên phong trong trận này là người ở chính vùng này.

359 Lịch triều tạp kỷ, t. II, tr. 289.

360 Đại Nam thực lục, t. II, tr. 66.
« Sửa lần cuối: 24 Tháng Ba, 2012, 04:16:51 PM gửi bởi ùi » Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #214 vào lúc: 24 Tháng Ba, 2012, 02:34:28 PM »

Với Rạch Gầm – Xoài Mút, quân thủy Tây Sơn ghi thêm vào trang sử thủy chiến vẻ vang của dân tộc một trận phục kích đường thủy vào loại tiêu biểu nhất, tiếp tục truyền thống Bạch Đằng chói lọi xưa kia. Đó là nghệ thuật lợi dụng những yếu tố tự nhiên để xây dựng thế trận, nghệ thuật tạo thế và hướng cho địch tiếp nhận trận đánh trong thế trận đã được chuẩn bị sẵn, hoàn toàn có lợi cho ta.

Thắng lợi này một lần nữa chứng tỏ khả năng tuyệt vời của Nguyễn Huệ trong nghệ thuật chỉ đạo tác chiến. Trong cuộc đời hoạt động của Nguyễn Huệ, phần lớn các trận đánh do ông chỉ huy thuộc loại đánh công kiên, đánh tiến công, đánh tập kích. Ít thấy trong đó những trận phục kích – loại hình trận đánh rất tiêu biểu trong chiến tranh chống Nguyên và trong khởi nghĩa Lam Sơn. Nhưng với Rạch Gầm – Xoài Mút, Nguyễn Huệ tỏ rõ khả năng đánh phục kích rất tài tình của mình. Đó là một trận phục kích có kết hợp thủy bộ rất tinh vi, rất phức tạp và vì vậy cũng rất lợi hại. Rạch Gầm – Xoài Mút xứng đáng là một trong những trận đánh tiêu biểu nhất trên chiến trường sông nước của dân tộc ta.

Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút cũng kết thúc giai đoạn phát triển thứ hai của phong trào nông dân Tây Sơn nói chung cũng như quân thủy Tây Sơn nói riêng. Đó là giai đoạn củng cố, phát triển lực lượng trong địa bàn nghĩa quân cai quản, từ Quảng Nam đến Nha Trang, đồng thời mở rộng vùng giải phóng đến các tỉnh đồng bằng Nam Bộ. Cục diện chiến tranh chính là những trận thủy chiến trong các sông ngòi chằng chịt ở Gia Định. Thắng lợi liên tiếp của nghĩa quân trong giai đoạn này chứng tỏ sự trưởng thành vượt bậc trong điều kiện vận dụng những thủ đoạn chiến tranh mới: thủy chiến trên chiến trường sông nước là chủ yếu.

Những trận đánh giải phóng Gia Định đã tạo ra một bước nhảy vọt trong quân đội Tây Sơn, ở chỗ hình thành một lực lượng quân thủy hùng mạnh. Chính lực lượng mới đó đã góp phần quyết định mọi thắng lợi trên chiến trường này, đồng thời mở ra khả năng phát triển địa bàn hoạt động về phía bắc, tiêu diệt quân đội phong kiến nhà Trịnh, thống nhất đất nước.
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #215 vào lúc: 25 Tháng Ba, 2012, 03:58:23 PM »

NHỮNG TRẬN ĐÁNH GIẢI PHÓNG BẮC HÀ,
THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1786-1787)

Chiến dịch giải phóng Thuận Hóa

Đất Thuận Hóa vốn thuộc Đàng Trong. Năm 1774, lợi dụng chúa Nguyễn đang lúng túng trước sức tiến công của phong trào nông dân Tây Sơn, chúa Trịnh đã cử Hoàng Ngũ Phúc đem quân vào chiếm lấy. Từ đó Thuận Hóa trở thành một trọng trấn của Đàng Ngoài, tiếp giáp với vùng giải phóng của Tây Sơn. Tây Sơn lúc đó vờ thần phục Trịnh, nhận làm tiên phong đánh Nguyễn. Trong thời kỳ Tây Sơn đánh Nguyễn ở Gia Định, quân Trịnh luôn có ý định nhòm ngó hòng chiếm nốt vùng đất của Tây Sơn, khiến Tây Sơn không có điều kiện tiêu diệt tận gốc rễ quân Nguyễn.

  Về điểm này, có thể dẫn một đoạn trong thư của Gi-ne-xta: “Người ta đồn rằng lính Bắc Hà dọa chiếm cứ đế đô (tức thành Trà Bàn) nên ngày 20-7 (năm 1784) Tây Sơn phải truyền lệnh rút về” (xem Lorenzo Pérez, Sách đã dẫn, tr. 72).

Năm 1785, sau khi giáng cho quân Xiêm – Nguyễn một đòn trí mạng ở Rạch Gầm – Xoài Mút, tiếng tăm, khí thế Tây Sơn lên rất cao, tạo ra khoảng thời gian rảnh rang tương đối lâu ở mặt trận Gia Định.

  Trong những lần giải phóng Gia Định trước, thường chỉ khoảng mấy tháng sau khi Tây Sơn rút đại binh về Quy Nhơn thì tàn quân Nguyễn Ánh lại thừa cơ nổi dậy rước Ánh về ngay. Nhưng sau trận đại bại ở Rạch Gầm – Xoài Mút năm 1785, mãi đến ba năm sau Nguyễn Ánh mới dám mon men về các đảo phía nam Gia Định.

Bộ chỉ huy nghĩa quân lợi dụng thời cơ đó gấp rút chuẩn bị kế hoạch giải phóng Thuận Hóa. Tháng 5 năm 1786, tức là sau khi Nguyễn Huệ rút khỏi Gia Định tròn một năm, chiến dịch giải phóng Thuận Hóa bắt đầu.
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #216 vào lúc: 25 Tháng Ba, 2012, 04:01:35 PM »

Chiếm được Thuận Hóa, quân Trịnh thừa hưởng một hệ thống phòng thủ vững chắc mà các đời chúa Nguyễn đã dày công xây dựng. Nhưng có một điểm khác cơ bản là hướng phòng thủ chính của Nguyễn trước đay tập trung ở bắc Thuận Hóa, nhằm đối phó với Trịnh, thì nay quay lại phía Nam.

Quân Trịnh ở Thuận Hóa có khoảng hơn ba vạn, trong đó 3.000 là quân thường trực, đóng ở Phú Xuân (tức Huế ngày nay); ngoài ra, khoảng gần ba vạn là quân binh dịch từ ngoài bắc đưa vào thay phiên nhau đồn trú ở các căn cứ khác. Phía nam Phú Xuân, quân Trịnh có hai đồn lớn: Hải Vân, án ngữ đường bộ từ Quảng Nam vào Thuận Hóa, và An Nông, bảo vệ mặt nam thành Phú Xuân. Ở phía bắc, quân Trịnh vẫn đồn trú tại hai căn cứ cũ của Nguyễn là Đồng Hới và Dinh Cát. Thành Phú Xuân ở giữa, kề biển, tường cao, hào sâu kiên cố.

Nghĩa quân Tây Sơn đánh Thuận Hóa lần này có khoảng hơn hai vạn do Nguyễn Huệ chỉ huy. Lực lượng đó chia làm hai cánh tiến công. Một cánh theo đường bộ vượt đèo Hải Vân, đánh đồn An Nông tiến về Phú Xuân, một cánh theo đường thủy bắn phá các đồn bảo dọc bở biển, cũng tiến đến vây đồn An Nông rồi cùng tiến về Phú Xuân.

Ngày 18 tháng năm âm lịch, quân Tây Sơn trên hướng đường bộ vượt qua đèo Hải Vân. Quân Trịnh ở đây tan tác rút về giữ đồn An Nông. Ngày 24, cả quân thủy lẫn quân bộ vây đồn An Nông.

Đồn An Nông án ngữ trên đường bố từ đèo Hải Vân đến Phú Xuân, cách Phú Xuân về phía nam khoảng 33 dặm Nguyễn, tức khoảng 17 – 18 ki-lô-mét. Hiện nay, ở đây vẫn còn thôn An Nông. Đồn này nằm kề bên bờ tây-bắc phá Hà Trung (nay là vụng Cầu Hai), gần với cửa sông An Cựu đổ vào phá này. Với địa thế như vậy, đồn có vị trí rất quan trọng trong hướng phòng thủ phía nam Phú Xuân. Từ phía nam lên Phú Xuân, đường thủy gần nhất là con đường qua cửa Tư Hiền vào phá Hà Trung rồi theo dòng An Cựu (còn tên nữa là Lợi Nông hay Đại Giang) lên sông Hương tới chính bờ nam thành Phú Xuân. Như vậy cả đường bộ lẫn đường thủy gần nhất để đến Phú Xuân từ hướng nam đều phải qua khu vực đồn An Cựu kiểm soát.

  Từ phá Hà Trung, đường thủy còn một đường nữa tới Phú Xuân là đường đi theo vụng Đông. Đường này xa hơn, sóng hơn, lại phải đi qua tấn Thuận An, tức tấn cửa Eo có các pháo đài phòng thủ.

Sau khi bị đánh tan ở Hải Vân, quân Trịnh trong các đồn lũy phòng thủ phía nam rút cả về An Nông, dưới sự chỉ huy của Hoàng Nghĩa Quyền (có sách chép là Hoàng Nghĩa Hồ) xây dựng một tuyến phòng thủ kiên cố ở vùng này.
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #217 vào lúc: 25 Tháng Ba, 2012, 04:04:31 PM »

Lịch triều tạp kỷ (t. II, tr. 301) cho biết: khi quân Tây Sơn “đến đồn núi Hải Vân, tướng Trấn thủ là Quyền Trung hầu (tức Hoàng Nghĩa Quyền – T.G.) lui giữ đồn An Nông. Thủy binh các đồn cũng đều do đường thủy chạy trốn”.

Ngày 18 tháng năm, Phú Xuân biết tin Tây Sơn đã vượt đèo Hải Vân, vậy mà phải đến ngày 24 tháng đó, quân Tây Sơn mới đến vây Nông Sơn. Từ Hải Vân đến An Nông chỉ cách nhau khoảng 50 ki-lô-mét. Như vậy, rõ ràng nghĩa quân Tây Sơn đã dừng lại chuẩn bị một thời gian nhất định trước khi đánh vào An Nông vì ngay sau khi đồn An Nông bị hạ, thì quân Tây Son đã tiến đánh Phú Xuân luôn trong ngày hôm ấy. Sự chuẩn bị của Tây Sơn trong trận này cũng chính là chuẩn bị cho giải phóng Phú Xuân.

Cũng theo Lịch triều tạp kỷ (t. II, tr. 301): “Ngày 24, quân thủy, quân bộ Tây Sơn từ núi Hải Vân tiến lấy đồn An Nông. Tướng trấn thủ là Quyền Trung hầu cố sức chiến đấu, thuốc đạn hết sạch. Quyền tự vẫn chết trên mình voi”. Như vậy là quân thủy Tây Sơn có tham gia trận An Nông. Để đánh An Nông, họ chỉ có có con đường duy nhất là đi qua cửa Tư Hiền vào phá Hà Trung. Từ đây, đường thủy theo cửa sông An Cựu, rẽ vào sông Nông, có thể đưa quân thủy Tây Sơn đến tận đồn này. Hầu như toàn bộ lực lượng Tây Sơn đánh vào Phú Xuân ngày hôm ấy đã xuất phát từ đồn An Nông này, như vậy lực lượng quân Tây Sơn vây đánh đồn An Nông khá đông, đủ sức “vây hãm cả bốn mặt”, hoàn toàn cô lập đồn này361. Những pháo thuyền Tây Sơn sau đó nã vào Phú Xuân hẳn có góp phần đáng kể trong trận đấu pháo quyết liệt ở An Nông.

Trong vòng không đầy một ngày, Tây Sơn đã làm chủ đồn An Nông, mở toang cửa ngõ phía nam vào Phú Xuân, rồi thừa thắng đánh thẳng vào Phú Xuân.

Từ An Nông, đường thủy, đường bộ đến Phú Xuân đều rất tiện lợi. Thuyền chiến Tây Sơn thuận gió, men theo vụng Đông ập thẳng đến sát tường thành phía đông – bắc Phú Xuân, cùng với quân bộ vây kín thành này. Pháo thuyền tua tủa chĩa thẳng lên mặt thành.
----------------------------------
361 Lê quý kỷ sự, tr. 27.
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #218 vào lúc: 25 Tháng Ba, 2012, 04:09:33 PM »

Quân Trịnh ở Phú Xuân do Phạm Ngô Cầu (quận Tạo) làm chánh tướng, Hoàng Đình Thể (quận Thể) làm phó tướng. Trước đó, quân Trịnh trong thành này chỉ có khoảng 3.000 người, đang tập trung phục dịch việc lập đàn cúng bái cầu mệnh cho quận Tạo.

  Quận Tạo vốn mê tín, biết vậy, Nguyễn Huệ cho người giả làm thầy tướng đến bói và lừa Tạo bắt lính lập đàn cúng liên miên suốt ngày đêm, trễ nải việc phòng bị.

Từ khi được tin quân Tây Sơn vượt đèo Hải Vân, quận Trịnh trong thành được tăng cường tới vài vạn. Tuy tăng cường quân, nhưng nội bộ tướng lĩnh trong thành, trước sức mạnh của Tây Sơn và kế ly gián của Nguyễn Hữu Chỉnh, đang bị phân hóa sâu sắc. Chánh tướng Tạo muốn hàng, phó tướng Thể quyết đánh.

  Tạo và Thể vốn đã mâu thuẫn, Thể lại là bạn cũ của Nguyễn Hữu Chỉnh đang là tướng Tây Sơn. Chỉnh lập mưu viết thư dụ hàng Thể, nhưng vờ đưa vào tay Tạo, khiến chúng càng mâu thuẫn gay gắt hơn, không nhất quán trong kế hoạch bố phòng.

Chính vì vậy, hy vọng chiếm thành một cách đỡ tốn xương máu nhất, Tây Sơn chủ trương bức hàng thành này.

  Thư của cha đạo Đút-xanh (Doussain) cho biết rõ ý đồ đó: “Mới vào, giặc (tức Tây Sơn – T.G.) bao vây đồn vì muốn để cho ông (Phạm Ngô Cầu – T.G) có thì giờ đầu hàng. Các quan họp lại bàn tán, quan lớn và vài vị quan khác muốn treo cờ bạc (tức cờ trắng – T.G.), nhưng các quan khác không chịu, chỉ muốn giương cờ điều (tức cờ đỏ quyết chiến – T.G.)”362.

Thoạt đầu, thuyền chiến Tây Sơn dàn trên sông Hương, đối diện sát với mặt thành phía đông, dùng pháo bắn uy hiếp quân Trịnh. Quân bộ Tây Sơn cũng dàn thế trận phối hợp ở trên bờ sông. Có lẽ trong lúc này, Nguyễn Huệ đưa ra yêu cầu của mình buộc quân Trịnh phải đầu hàng vô điều kiện. Quân Trịnh không chịu hàng, đóng cửa thành, đưa thêm quân ra bảo vệ ngoài thành và dùng pháo trên thành bắn vào quân Tây Sơn làm một thuyền chiến Tây Sơn trúng đạn. Quân Tây Sơn lên thuyền, tạm rút khỏi tầm pháo của Trịnh.
-------------------------------
362 Archives, M.E. Coch, 746, p. 201 (Sử địa, 9 – 10 tr. 232).
Logged

Ùi, úi, ui....
ùi
Thành viên
*
Bài viết: 239



« Trả lời #219 vào lúc: 25 Tháng Ba, 2012, 04:18:09 PM »

Khoảng xế chiều, thủy triều bắt đầu dâng, gió biển thổi mạnh, thuyền chiến Tây Sơn thừa dịp chở quân bộ xông thẳng sang bờ bắc. Pháo trên thuyền bắn tới tấp lên mặt thành, không cho pháo địch bắn trả lại, tạo thời cơ cho bộ binh trên thuyền đổ bộ ào ạt lên bờ nam, vây kín chân thành. Cuộc đổ bộ được thực hiện rất nhanh chóng và an toàn. Bộ binh Tây Sơn đã chiếm lĩnh được những vị trí xung phong cần thiết mà không bị hao tổn vì hỏa lực của quân Trịnh trên mặt thành. Cuộc chiến đấu bước vào giai đoạn cuối.

Theo Hoàng Lê nhất thống chí, lúc này trời đã tối nước vẫn dâng và gió biển vẫn thổi mạnh. Thuyền chiến Tây Sơn với những pháo hạng nạng, mà chỉ mấy tuần sau từng làm cho quân Trịnh sơ mất mật ở cửa Luộc, tiếp tục bắn vào trong thành. Bộ binh Tây Sơn cũng bắt đầu đánh vào trận địa của quân Trịnh ở ngoài thành. Trận đánh quyết định nhất diễn ra ở khu vực cầu Lạc Nô (còn có tên là Lạc Thu) và phường Thanh Hà. Chủ lực của quân Trịnh trong thành Phú Xuân và gần như toàn bộ đám tướng lĩnh chủ trương quyết chiến do Hoàng Đình Thể chỉ huy đều tập trung ở đây. Hỏa lực trên thành lúc này không giúp gì được cho quân của Hoàng Đình Thể nữa, quận Tạo cũng không chịu chi viện cho chúng. Trái lại, thuyền chiến Tây Sơn vẫn có thể uy hiếp trận địa Trịnh, đồng thời tiếp tục đưa quân và đạn dược từ bờ bắc ào ạt đổ sang. Kết quả, đánh nhau chưa đầy một trống canh, quân Trịnh hết đạn và thuốc súng, trong khi đó phía Tây Sơn, “quân bộ, quân thủy kết hợp được với nhau, bốn mặt ồ ạt xông đến”363, hoặc “quân Tây Sơn trùng trùng điệp điệp kéo thêm đến…”364, phá tan trận địa phòng thủ của quân Trịnh ở bờ thành phía nam. Hầu như tất cả các tướng Trịnh chỉ huy trận địa này đều tử trận.


Không thể chống lại được sức tiến công mãnh liệt của quân thủy lẫn quân bộ Tây Sơn, quận Tạo đã kéo cờ trắng đầu hàng.
-------------------------------
363 Lê quý kỷ sự, tr. 28.

364 Lịch triều tạp kỷ, t. II, tr. 303.

Logged

Ùi, úi, ui....
Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 »   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2006-2008, Simple Machines

Valid XHTML 1.0! Valid CSS! Dilber MC Theme by HarzeM