Vượt Côn Đảo - Phùng Quán

[crawling0805]

Ba ngày ba đêm, tàu đã đến bờ biển Sầm Sơn.

Ba giờ chiều ngày 21-9-1954, một chiếc tàu LCT ra chở anh chị em vào chỗ trao trả tù binh. Tàu rẽ cửa bể vào sông, Thê reo lên:

- Quê tôi đây rồi các đồng chí ơi!

- Đây là gì đây?

- Bến Hến, Hải Thôn! Cửa bể này ngày nào tôi cũng đi đánh cá. Ở đây nhiều cá nục, cá chim lắm.

- Thế chắc cậu sẽ gặp được vợ con.

- Đã chắc gì, xa cách 6 năm nay rồi...

Miệng nói thế nhưng Thê mong sự thật đừng như lời nói.

Anh em nhìn lên bờ, nhà cửa trắng toát, một lá cờ đỏ to lớn, bay phấp phới nhuộm đỏ lưng trời. Hai bên bờ đồng bào đứng đen như kiến, trên đầu rợp bóng cờ. Có cả tiếng thanh la, trống ếch nữa!

Hàng cọc sắt đường tàu cắm ngang sông rõ dần. Thê chỉ những cọc sắt lởm chởm như chông cười ồ ồ:

- Trông lơ mơ thế kia chứ đã từng lật đổ một ca nô và 50 lính Pháp xuống chầu Hà bá, Diêm Vương đấy!

Tàu sắp cặp bến, đồng bào trên bờ đưa nón lên vẫy, như hàng ngàn cánh chim bồ câu trắng. Các anh các chị ở Chí Hòa, cả các em nữa đều rút trong áo ra mỗi người một lá cờ nhỏ xinh xinh vẫy vẫy. Hai lá cờ Thơm may cho anh em Côn Đảo đã xong từ hôm kia, bác Thái cắm vào chiếc cán đã chuẩn bị sẵn từ Côn Đảo, phất lia lịa rối rít. Cả chiếc tàu ngập trong màu cờ. Lá cờ xanh trắng đỏ cắm trên nóc tàu, trước màu đỏ rực rỡ đã nhạt hẳn đi như một ngọn đèn sắp tàn thắp dưới trời nắng trưa mùa hè. Tiếng hoan hô reo hò tưởng như không bao giờ hết.

Các anh các chị bước lên bờ, gọi danh sách xong thì trời vừa tối. Đèn điện bật sáng trưng như một hải cảng, xung quanh vui hơn ngày hội. Các anh các chị cứ hoa cả mắt không biết nên xem chỗ nào trước.

Các anh bộ đội ương ca, mặc quần áo xanh đỏ tím vàng, các em thiếu nhi đánh ếch, thanh la, các em học sinh cầm chim Hòa binh, các cụ, các mẹ cũng múa. Chỗ nào cũng lạ, cũng vui, cũng thích, cũng tràn ngạp tình yêu mến thiết tha.

Anh chị em ngồi tạm ở sân để chờ vào trại uống nước, thay áo. Một đội thiếu nhi vào khoảng 12, 13 tuổi đi đến. Em nào cũng đội ca lô xanh viền vàng, mặc áo sơ mi phin trắng, cổ quàng khăn đỏ, mặc váy hoa. Em hoa xanh, em hoa tím, có em hoa vàng lẫn đỏ, lấm tấm, rực rỡ vui tươi. Em nào cũng cắt tóc ngắn, gọn ghẽ, môi chúm chím cười.

Các anh, các chị nhìn các em lòng rạt rào vui sướng:

- Dưới thời đại Cụ Hồ, con em chúng ta đẹp bằng ngàn hằng vạn thời nô lệ.

Thê vỗ vai bảo bác Thái:

- Có lẽ các em này ở thị xã Thanh Hóa mới xuống thì phải, ăn mặc đẹp hơn cả lũ con Tây ngoài đảo.

Bác Thái cũng gật:

- Đúng là ở thị xã, con nhà buôn bán giàu có mới có được áo quần ấy.

Anh cán bộ phụ trách đề nghị các anh các chị đứng thành một vòng tròn để các em biểu diễn văn nghệ.

Các em bước vào, đội hình hai hàng dọc thẳng tắp, vừa đi vừa hát. Tiếng hát trong trẻo ngân vang, tươi mát làm sao. Ngọn đèn điện hai trăm nến, tỏa ánh sáng trong xanh xuống áo quần các em, màu sắc càng rực rỡ. Thê lẩm bẩm:

- Bao giờ con Hoe nhà mình mới có được bộ áo quần ấy.

Các em đứng thành một vòng tròn nắm tay nhau, một em khoảng 13 tuổi, mặc váy hoa màu tím chen lẫn màu xanh, bước ra giới thiệu rất mạnh dạn, không ngượng ngập tí nào:

- Thưa các anh các chị, để chào mừng các anh các chị trở về với Tổ quốc, chúng em đội chim Hòa bình của xóm, xin nhảy điệu Yêu Hòa bình.

Em quay lại lên giọng bắt nhịp:

- Yêu Hòa bình... Hai... ba.

[crawling0805]

Thê đứng sững như pho tượng, mắt mở to, trống ngực nện thình thình:

- Có đúng không? Chắc là không phải! Phải thế nào được? Con Hoe mắt toét, lên sáu còn còn ở truồng có thể trở thành thế này được không? Đời nào! Nhưng mà không, đúng rồi! Cái sẹo ở cạnh tai kia năm lên bốn nó ngã vào cối giã gạo. Đúng lắm, không thể nhầm được nữa!

Cô bé đội trưởng đội "Chim Hòa bình" đang say sưa múa, chạy đến mời bạn ngay trước mặt Thê, môi em chúm chím cười, tay em giơ lên mềm mại, mắt em long lanh như hai giọt sương đọng trên lá sen một sớm nắng xuân. Thê không nén được chạy ra bế xốc em lên:

- Ô kìa, anh để em múa chứ!

Thê xiết chặt em vào lòng, làm rơi cả mũ ca lô, nức nở:

- Hoe ơi, thầy đây, con không nhận ra à?

Hoe nhìn Thê và cũng òa lên khóc.

- Thầy! Thầy được về rồi à?

- Mẹ con đâu? Hai em con đâu?

- Hai em nó theo các chị lên trại xem chớp bóng rồi, nó cũng có áo đẹp.

Một chị hộ lý bưng nước đường cho anh em uống cũng ngừng lại. Hoe chỉ vào chị:

- Mẹ con kia kìa!

Thê nhìn chị hộ lý, chít khăn mỏ quạ đen, quần vải láng mới tinh, mặc áo cánh phin trắng, ngực đeo huy hiệu Hồ Chủ tịch, trẻ như 25, 26. Thê không thể hiểu thêm được nữa, người vợ đi hót phân, quanh năm váy vá chằng vá đụp, lặn hết cồn mả này, đến bãi hoang nọ cố kiếm đầy gánh cứt, hôm nay lại có thể thế này được à?

Chị hộ lý tay bỗng run run suýt rơi vỡ hết cả khay nước, nghẹn ngào:

- Nhà đã về...

- Nhà!

Tất cả đội "Chim Hòa bình" đều ngơ ngác, khán giả cũng ngơ ngác, các em chim hòa bình quên cả việc nhảy múa chạy đến vây quanh lấy Thê:

- Thầy Lý đấy hở Lý?

- Ừ thấy Lý đấy, thầy Lý bị tù được về.

Con Hoe ngày mới đẻ, cậu ruột nó làm công nhân trên tỉnh, đặt tên cho là Lý, nhưng sau Thê thấy con mình rách rưới khổ quá mà gọi là Lý người ta cười cho, nên cứ gọi nó là Hoe. Mãi đến hôm nay đất nước thắng lợi hòa bình, Thê mới được thấy con mình mặc áo đẹp, mang tên đẹp.

Chị Thê đứng cạnh chồng âu yếm, vui sướng như một đôi vợ chồng mới cưới:

- Từ ngày nhà bị bắt, mẹ con ở nhà làm lụng nuôi nhau. Đến năm 52 Chính phủ tịch thu ruộng của Việt gian, chia cho gia đình ta được ba sào. Nhà neo người nhưng nhờ anh em du kích, chị em trong đoàn thể giúp đỡ cấy cầy nên ruộng cũng tốt, ba mẹ con từ đấy ngày được hai bữa cơm no, không phải đói khát như trước nữa. Cuối năm 53, Đảng phóng tay phát động quần chúng ở xã mình. Đấu tranh thắng lợi nhà ta được chia quả thực loại A, nên cũng cố dành dụm may sắm cho các con. Tội nghiệp chúng nó từ khi lọt lòng mẹ cho đến ngày đấu ngã bọn địa chủ mới có được manh áo lành.

Kể đến đấy chị Thê nước mắt ràn rụa, nước mắt sung sướng biết ơn. Công ơn của Bác, của Đảng đối với người lao động khổ nghèo đã thấm mặn trong dòng nước mắt ấy.

Du và Thơm cũng đến cạnh Thê, Thơm nhặt chiếc ca lô, phảy sạch cát đội trên đầu cho Lý. Chị Thê bưng nước đường đưa cho Thơm, Du, Thê:

- Mời anh chị... Nhà uống đi.

Thê vẫn ôm Lý khư khư vào lòng như sợ ai cướp đi. Lý áp đầu vào ngực bố, ngây thơ kể:

- Thầy ạ, hôm đấu thằng Chánh Bờn, mẹ con làm chủ tịch, ngồi trên cao với bác Đệ, chú Hòn. Mẹ con gọi một tiếng, các anh du kích hô vang: Có! Vác súng, lựu đạn, mã tấu đi vào bắt thằng Chánh Bờn ra. Mẹ con bắt quỳ, nó quỳ, bắt cúi mặt, nó cúi mặt. Các anh chị nông dân lên đấu, nó khóc lạy rối rít.

Lý hoa tay bắt chước giọng đấu:

- "Chánh Bờn"! Mày là địa chủ cường hào gian ác! Tao hôm nay nhờ Đảng nhờ Hồ Chủ tịch được lên đấu mày!"

Chị Thê lau nước mắt bảo con:

- Thôi Lý, để cho thầy uống nước, mai đến kể cho thầy nghe.

Lý nghe lời mẹ không kể nữa, bảo Thê:

- Tôi mai thầy lên trại B xem chớp bóng với con thầy nhé. Phim Liên Xô nhảy múa hay lắm.

Thê hết nghe vợ kể đến con kể nhiều chuyện lạ quá, nhiều danh từ khó quá. Thê chưa hiểu gì hết. Nào là đấu, phóng tay phát động, quả thực, xem phim Liên Xô. Những chuyện này Thê được nghe lần đầu tiên trong đời, mà lại do con mình, vợ mình kể.

Anh em quây lấy thành một vòng, hết nhìn Du, Thơm, lại nhìn Thê, vợ Thê, em Lý. Cảnh hai cặp vợ chồng đoàn tụ giữa hòa bình làm mọi người cảm động ứa nước mắt, ai cũng thấy vui sướng như chính mình được đoàn tụ.

Tất cả anh em đều nghĩ:

- Nếu chúng nó còn muốn đầy Du, Thê ra Côn Đảo, đầy Thơm vào khám Chí Hòa, bắt chị Thê phải quay trở lại cuộc đời đói khát, bắt em Lý phải trần truồng, nếu chúng nó còn muốn cướp giật áo đẹp của các em đội Chim Hòa bình, nhất định phải nghiền nát óc chúng nó ra. Còn một người, còn một giọt máu, còn một hơi thở còn đánh, nhất định chúng nó phải bị tiêu diệt, nhất định phải giữ lấy hạnh phúc tương lai của chúng ta.

Ánh điện tỏa sáng tưng bừng, trời đêm lấp lánh sao.Gió mát rời rợi thổi bay bay tấm khăn đỏ tên ngực các em gái đội Chim Hòa bình.

Hà Nội tháng 11-1954.
PHÙNG QUÁN

HẾT.

Còn lời cuối sách của dịch giả người Nga được Vũ Huy Chương dịch nhưng mình nghĩ các bạn nên tìm mua sách để ủng hộ bác Quán thì hơn   Năm 2007 có tái bản thì phải  

Sự thật về mối tình dữ dội trong tiểu thuyết Vượt Côn Đảo - Phùng Quán