Bằng C ngoại ngữ của lính - Phần 2.

[ThaiE88]

***88

Và đây là lời bài hát "Mun-khi Mun-khi"
(Múa trên nền điệu cha cha cha rất kích động)

Mun-khi Mun-khi choong-va ni rom sân sop-bai
Ku oi s'đai tha kh'nhum min sâu che rom
Kh'nhum chôl mô ni đoi-xa nia-ri boong-khom
Min sâu che rom choong-va mun-khi
Mun-khi Mun-khi Mun-khi
Choong-va ni rom sân sop-bai

Dịch:
Mun-khi Mun-khi điệu nhảy này múa đã (sẽ thấy) vui
Tiếc là tôi không biết múa
Tôi vào đây bởi vì con gái (nó) bắt buộc
Không biết múa điệu Mun-khi
Mun-khi Mun-khi Mun-khi
Điệu nhảy này múa đã (sẽ thấy) vui !

Mệt rồi, "sầm-rạ bon-tếch" (nghỉ chút) nha các bác ! 

[dksaigon]

Câu của bác dksaigon, yta262 cũng có nghe nhưng không phổ biến, chắc là bản dịch của bộ đội mình quá, bác dksg ơi

yta@: ngược lại mình nghe câu cùm a dô pro đây là phổ biến đấy và cả bài chỉ nhớ mỗi câu đó!  và ít nhất là cũng có bác Pi S're nhớ đủ 2 câu đó luôn! 

Mình nghĩ "...cùm a dô pro đây" mới là bản gốc vì nó nghe dân dã và thực tình hơn! Một điều chắc chắn là khi mới nghe bài này ở cái vùng mà hình như dân K mới thấy coong top lần đầu ở đất họ? thì lúc đó "trình" tiếng K của các chú đội ta còn ú ớ lắm, không "sáng tác" nổi đâu?!

[H3 Hùng]

Mun-khi Mun-khi choong-va ni rom sân sop-bai
Ku oi s'đai tha kh'nhum min sâu che rom
Kh'nhum chôl mô ni đoi-xa nia-ri boong-khom
Min sâu che rom choong-va mun-khi
Mun-khi Mun-khi Mun-khi
Choong-va ni rom sân sop-bai

Cám ơn boòng Thái chờ-rờn. Ngày xưa tôi thích bản nhạc này lắm. Chô chơ-năm thơ-mây 1979 tại phum Sophi tôi nghe bọn trai làng chơi bản nhạc này mà lòng rạo rực. Mà tham gia vào đám nhảy với bọn gái làng mà chẳng biết múa chi mô, người cứng như que củi.

Ngày xưa mình và các cô phum nữ cùng trang lứa nay họ như thế này đây: 30 năm sau (1979-2009)


He biết bao giờ có dịp về thăm phum xưa cùng đồng đội và người xưa nhảy điệu cha cha với bài Mon-ki mừng tết

[alik21]

***88


Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Ô s'vai chăn-ti nia-ri ôn ơi bec mê sa kha
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Bonh os tê-vô-đa brach na oi ban chup s'rây th'lay
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Sách so sen som c'ro-mum ôn ơi cum al miên th'mây
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na
Chât boong sop th'ngay choong ban rup s'rây chia cu via s'na

      Bài hát này quá phổ biến nên có quá nhiều cải biên là chuyện dễ hiểu, nhưng gì thì gì có cải biên thì cũng chỉ tập trung vào câu thứ 4 của bài hát:
   1. Chằm boong th'vơ s'thây boong tình laan th'mây oi ôn chís lêng (đợi anh thành triệu phú anh sắm xe hơi cho em đi)
   2. Chằm boong th'vơ s'thây boong tình laan đây oi ôn ốs lêng (đợi anh thành triệu phú anh mua xe bằng đất cho em kéo chơi)
   3. Chằm boong th'vơ s'thây boong tình sòn-đaék đây oi ôn cân lêng (đợi anh thành triệu phú anh mua đậu phộng cho em xay chơi)...
còn câu thứ 3 chỉ đổi chữ "th'mây" (mới) thành "p'đây" (chồng).
       Nghiên cứu ngôn ngữ của 1 dân tộc mà yta262 chọn ngay lãnh vực thành ngữ, rồi nhạc thì thú vị thật nhưng hơi khó nhai đó. Trở lại bài hát, Thai88 đã phiên âm quá chuẩn rồi, chỉ cần sửa lại 1 chữ ở câu 1 "mê" (cái) thành "ma-êk" (nhánh, cành) và câu 2 "brach na" thành "pra th'na" (cầu nguyện) thì dễ dịch hơn và trong lúc dịch cũng phải dịch thoát đi thì sẽ thấy 'nhuyễn' hơn. Với ý đó tôi tạm dịch lời bài hát mà đề nghị được giữ nguyên từ 'svai chăn ti' (chúng ta hiểu là cây, trái, bông điều - đào lộn hột):
       Ơi, em gái ơi 'svai chăn ti' đã đâm cành nẫy lộc
       Lễ hết chư Phật (anh) chỉ nguyện cầu cho được gặp người con gái xứng đáng
       Với vóc dáng sáng sủa (trắng trẻo), cân đối; em gái ơi hãy khoan (cùm al) có người mới.  [chữ 'sen' chỉ số lượng (muôn), 'som' (xứng, phù hợp, cân đối)]
       Lòng anh hằng mong gặp được (bóng hình - rúup) em để thành đôi duyên định.  

[ThaiE88]

***88
Ý bác alik21 rất hay ! Nhưng vì anh em đang định kiếm cái bằng C tiếng K qua mấy câu thành ngữ, tục ngữ và bài hát K nên chỉ xét nghĩa của từ thôi ! Chứ nếu phỏng dịch theo ngữ cảnh (chỉ lấy ý mà không cần chú ý đến từ trong câu) thì có lẽ tùy theo cảm nhận của từng người sẽ dịch ra rất phong phú bác ạ !

Ví dụ như :

Ôi ! Đào đã chín, em ơi mau bẻ cành trĩu
Dâng cúng thánh thần, cầu mong cho ta sớm được bên nhau
Thịt trắng bánh ngon đây, em ơi hãy khoan vội lấy chồng
Lòng anh ngày đêm hằng mong đôi ta nên duyên sắc cầm !
 

[Hai Ruộng]

 Đây bài hát sva monkey đây Thái ơi !
 http://www.youtube.com/watch?v=rnpEh--fOdQ&feature=related

[yta262]

***88
Ý bác alik21 rất hay ! Nhưng vì anh em đang định kiếm cái bằng C tiếng K qua mấy câu thành ngữ, tục ngữ và bài hát K nên chỉ xét nghĩa của từ thôi ! Chứ nếu phỏng dịch theo ngữ cảnh (chỉ lấy ý mà không cần chú ý đến từ trong câu) thì có lẽ tùy theo cảm nhận của từng người sẽ dịch ra rất phong phú bác ạ !

Ví dụ như :

Ôi ! Đào đã chín, em ơi mau bẻ cành trĩu
Dâng cúng thánh thần, cầu mong cho ta sớm được bên nhau
Thịt trắng bánh ngon đây, em ơi hãy khoan vội lấy chồng
Lòng anh ngày đêm hằng mong đôi ta nên duyên sắc cầm !
 

Ý bác alik21 là dịch thoát ý nhưng không sửa lời theo ý người dịch. Ý này hay ở chỗ là giúp các CCB dễ hiểu hơn, yta262 ủng hộ, nhưng đừng chen suy diễn của người dịch là được rồi, người Pháp có câu "dịch là phản" (Traduire, c'est trahir) hay dịch thoát hơn chút là "dịch là mắc dịch"! Dịch nó khó như vậy đó. Bác alik21 nói đúng, dịch văn xuôi đã khó, dịch lời nhạc lời thơ thành ngữ còn khó hơn! Khi trước yta262 có xem tuyển tập nhạc Trịnh Công Sơn, đọc lời dịch tiếng Anh của giáo sư Anh Văn Tôn Thất Lan, cứ như bác Phạm Duy dịch câu "l'amour c'est pour rien" là "tình cho không biếu không" vậy, đọc tới đọc lui vẫn thấy buồn cười lắm, nhưng tới phiên mình không thể dịch được cho đúng nghĩa mà nhạc vẫn còn ăn khớp được!

Sẵn bàn về ngôn ngữ, cho yta262 "bắt giò" bác ThaiE88 một chút. Chữ "sắc cầm" viết là "sắt cầm" mới đúng đó bác Thái ơi. "Sắc cầm" để ám chỉ tình vợ chồng gắn bó, "sắc" là nhan sắc ám chỉ người vợ, vậy chữ "cầm" ám chỉ người chồng là gì, không lẽ chồng là "gia cầm" hay "cầm thú" Vậy một bên là nhan sắc một bên là cầm thú sao   ... Tội nghiệp vậy? Xin thưa "sắt cầm" mới đúng kinh điển ạ, đó là vì thời xưa đàn sắt và đàn cầm dùng để đàn với nhau nghe rất êm tai. Yta262 đã từng bị ba mình quở 1 trận khi làm tài khôn sửa câu đối lễ cưới từ "sắt cầm hảo hiệp" ra "sắc cầm hảo hiệp", từ đó yta262 nhớ hoài 2 chữ này.

Nhờ bác ThaiE88 và các bác CCB khác mà anh em mình đã có gần như toàn bộ mấy bài nhạc Khmer chép tay được ưa chuộng một thời máu và hoa, thật tuyệt vời! Bữa trước yta262 đã có lời của bài "Xarika Keo Ơi" (Hỡi Con Chim Sáo) rồi, để khi nào kiếm ra bài nhạc sẽ ghi lại đây cho đủ bộ.

@Hai Ruộng: thì ra đây là bài Sva Monkey, yta262 chưa nghe bài này bao giờ nên không biết! Cám ơn bác.

[NVLAC]

Lòng anh ngày đêm hằng mong đôi ta nên duyên sắc cầm ![/i]

Xin thưa là "sắt cầm" là đúng kinh điển ạ, đó là vì thời xưa đàn sắt và đàn cầm dùng để đàn với nhau nghe rất êm tai.

Tước "bắt giò Thái E 88 là đúng rồi. "Loan phụng hòa minh - Sắt cầm hảo hợp". (Chim loan, chim phụng giao hòa tiếng gáy - Đàn sắt, đàn cầm hợp tấu ái ân)  Chẳng qua đây là "tai nạn" chữ nghĩa mà thôi.

[ThaiE88]

***88
Ui cha ! Mới vừa bước lệch ra khỏi đường bò tiếng K một chút là dính 652A liền ! Cũng may có y tá và các đồng đội ga-rô dùm ngay !  Or-cun boanh-đa mit ch'rơn nas !

Thực tình thì trong đầu ThaiE88 vẫn nghĩ đến từ "sắt" nhưng cái tay nó cứ gõ ra "sắc" mới chết chứ ! Cho thấy chữ nghĩa cũng ghê thật và "Nghề chơi cũng lắm công phu" đó chứ ! Đang luận bàn ngoại ngữ, giật mình ngẫm lại thấy nội ngữ tiếng mẹ đẻ mà nói, đọc, viết còn sai ! Đành phải ráng học thêm vậy ! Hic hic ...

[yta262]

X'RI-KA KEO ƠI
(Dân ca Khmer)

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=7Rii9-mb8nE" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=7Rii9-mb8nE</a>

X'ri-ka kẹo ơi xi ây cóng cong (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
X'ri-ka kẹo ơi xi ây cóng cong (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Xi ph'lai tăm bong, pro-châc knia lênh,
Ơi xào xạo lênh ...

Slap via chăc k'bach mót via thươ ph'leng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Slap via chăc k'bach mót via thươ ph'leng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Pro-chắc k'nia leng lư mêt prưk xa
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót tum chống ka-ki (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tum chống ka-ki (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Mê-mai con-pi ch'ngui đoi đong pậc
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót pot mot bâng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót pot mot bâng (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
X'rây-na bâng kh'lâng xr'ây-nâng chec th'nom p'đây
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệt ơi lót tum chống rơ-xây (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệt ơi lót tum chống rơ-xây (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Chơ-âng khâng ây chong k'bâng tơl prưc
Ơi xào xạo lênh ...

Rua mui sop bong chia-niẹc pro-mâc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Rua mui sop bong chia-niẹc pro-mâc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Rua mui x'rây nưc dol xon xa chăc
Ơi xào xạo lênh ...

Lời 2:

K'chặc chệc ơi lót tum chống k-đat (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tum chống k-đat (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Kơnh x'rây xa-át xa-át lèng chông chol buôc
Ơi xào xạo lênh ...

Bơ ban chia ku xú liêc k'xăc kruôc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Bơ ban chia ku xú liêc k'xăc kruôc (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Leng kit pi-reng buôc oi tê ban ôn
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót tum chống tra-cun (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tum chống tra-cun (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Oi tê ban x'ngun tơ quây co tơ đai
Ơi xào xạo lênh ...

K'chặc chệc ơi lót tuồn phơng ta-pai (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
K'chặc chệc ơi lót tuồn phơng ta-pai (phụ hoạ: Ây xa-ri giăng)
Cr'mum xao kê chu êm chu êm
Ơi xào xạo lênh.

Dịch:

Chim sáo ơi, mày ăn cái gì? (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Chim sáo ơi, mày ăn cái gì? (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Mày ăn hạt xương rồng, rồi mổ vòng vòng chơi với nhau
Ơi xào xạo chơi ...

Mày dùng cánh để nhảy, dùng mỏ để hát (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Mày dùng cánh để nhảy, dùng mỏ để hát (phụ họa theo: ây xa-ri giăng)
Mày mổ nhau, trên ngọn cây
Ơi xào xạo chơi ...